Zeytinyağlı Yiyemem Aman Türküsünün Gerçek Hikayesi

“Zeytinyağlı Yiyemem Aman, Basma da Fistan Giyemem Aman” bu türküyü hemen her Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bilir. Ama nasıl bilir ?

Hepimizin eğlenerek dinlediği “Zeytinyağlı Yiyemem Aman” Türküsü ABD’nin Türkiye’ye yaptığı Marshall yardımları sonrasında çıkmış ısmarlama bir türküdür. Öncelikle Marshall yardımları nedir onu açıklayalım sonrasında bu türkü ile olan bağlantısından söz edelim.

Marshall Yardımı(Planı) Nedir?

II. Dünya Savaşı sonrasında Sovyet ve komünizm tehdidi altında olan ülkelere ABD tarafından yapılan yardım planıdır.  1947 yılında önerilmiş ve 1948-1951 yılları arasında yürürlüğe konulmuştur. İlk olarak Yunanistan ve Türkiye’ye Truman Doktorini adı altında askeri yardım yapılmıştır.

Sovyetler Birliğinin Komünizm propagandası ve tehdidi karşısında İkinci Dünya Savaşından çıkmış bir Avrupa ve bazı ülkeler bulunmaktadır. Bu ülkelere ABD tarafından öngörülen bazı yardımlar yapılmıştır. Fazla uzatmadan bu kısa ön bilgiden sonra Marshall Planının Türkiye ile ilgili olan kısmına geçelim.

Gelelim Zeytin Yağlı Yiyemem Aman Türküsü’nün Hikayesine

Sovyet tehdidinden korunmak isteyen Türkiye Cumhuriyeti’de bu plandan nasibini almıştır. O sıralar Türkiye’nin her tarafı zetin ağaçlarıyla doludur. Haliyle en çok kullanılan yağlar arasında da zeytinyağı bulunmaktadır. Amerika’dan çıkan eskimiş askeri malzemeler (tank,silah,uçak vs..) Türkiye’ye yardım adı altında gönderilmiştir. Gelen bu eski malzemelerin yedek parça, arıza bakımı gibi bir çok sorunu çıkmıştır. Tabi bu parçaları belli bir ücret karşılığında Amerika’dan tekrar satın alıp daha çok zarara girmişizdir ülke olarak.

Amerika verdiği bu yardımlar karşılığında elinde stok fazlası olan mısır yağlarını Türkiye’ye satmak istemiştir. Ancak o sıralar bir zeytin cenneti olan ülkemizin bu yağlara hiç ihtiyacı yoktur. Ama yapılan anlaşma gereği bu yağlar alınmak zorunda kalmıştır ve hemen başlanmıştır planlara..

Para karşılığında tutulmuş birkaç doktor radyolarda, gazetelerde zeytinyağının zararlı olduğunu kansere sebebiyet verdiğini yazıp söylemişlerdir. Halka zeytinyağının zararlı olduğu empoze edilmeye çalışılmış ve başarılı da olmuştur. Ülkemizin dört bir yanında zeytin ağacı katliamları gerçekleşmiştir. Böylece halk mısır yağı kullanmak zorunda kalmış ülkemizde margarin fabrikaları kurulmaya başlanmıştır. Ülkemizde mısır yağından üretilen margarinler satılmaya başlanmıştır.

Zeytinyağlı yiyemem aman, Basma da fistan giyemem aman türküsü de ısmarlama bir türküdür. O zaman yapılan zeytin katliamına yazılmış ve köylüyü küçümseyen Mustafa Kemal ATATÜRK‘ün de “Köylü Milletin Efendisidir” sözüyle çelişen bir türküdür. Çünkü devamında Senin gibi cahile ben efendim diyemem aman denilerek bir küçümseme mesajı da verilmiştir.

Basma da fistan giyemem aman sözü ile de halkımızın giydiği, basma pamuktan üretilmiş giysilerden söz edilmiştir. O dönemde halkımıza %100 pamuk yerine içinde plastik türevi karışımlı giysiler de gelmiştir. Şuan çoğu Avrupa ülkesinin dikkat ettiği %100 pamuk giyisiler o zaman zaten giyiliyormuş. Bu plan sonrası pamuk üretiminde de düşüş yaşanmıştır.

Hepimizin eğlenerek ve severek dinlediğimiz bu türkü aslında içinde birçok mesajı da barındırıyor. Şuan anlamlandıramadığımız bir çok şarkıda da bu tip mesajlar vardır belki de ve bu mesajları algılayanlar da … Zeytin yağlı yiyemem türküsünün hikayesi bu şekildedir.

Zeytin Yağlı Yiyemem Aman Sözleri

Zeytin Yağlı Yiyemem Aman,
Basma Da Fistan Giyemem Aman.
Senin Gibi Cahile,
Ben Efendim Diyemem Aman.

 Kaldım Domaniç Dağlarında,
 Sevgili Yarim Nerelerde.

Kara Üzüm Asması,
Yeşil Olur Yazması.
Ben Yarimden Ayrılmam,
Kara Yazı Yazması. 

 Kaldım Domaniç Dağlarında,
 Sevgili Yarim Nerelerde.

Asmadan Üzüm Aldım,
Sapını Uzun Aldım.
Verin Benim Yarimi,
Annemden İzin Aldım. 

 Kaldım Domaniç Dağlarında,
 Sevgili Yarim Nerelerde.

4 thoughts on “Zeytinyağlı Yiyemem Aman Türküsünün Gerçek Hikayesi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir